Miyaan dooqa keligeey laheyn?

Qeybtii 7aad

Tallooyin wax ku ool ah iyo balamo adag ayey markale isla meel dhigeen Axmed iyo gacalisadisii Amran. Niyad aan wanaagsaneyn bey labadooda iskula dar daarmeen. Inkastoo ay wacad ku mareen iney waxkasta oo ku soo hajuuma ay si wada jir ah iskaga celin doonan hadana mid walba feker gooni ah baa si ugu taagan gaar ahaan Axmed oo arintani ku noqotay filan waa. Rajadii uu ka qabay inuu Amran nolol la wadaagana ay mugdi hareeysay.

Taleefankii markuu ka dhigay baa fikir adduun meel uu jiro la duldhigay daalkii hayey baa mid ka tan wey ugu darsamay. Waxa uu galay isla hadal iyo su’aalo ay maskaxdiisu ay jawaabahooda weysay.

Durbadiiba hadaladii beer xanuunka lahaa ee Amran ayuu xasuustay. Waxa uu is weydiiyey haddii reeraha Amran ka dhalatay ay ku daraan wiilka ay la doonayaan maxey qaban kartaa? Ma waxey u ekaan kartaa ruux karti leh oo balantii oofisa mise waxey ahaan doonta mid laga awood roonaado oo sidaasi lugu af duubo gacalisadiisiina ku seego.

Su’aalo aan jawaabahooda laheyn baa maskaxdiisa ku meereystay, isagoo isla hadlaya ayuu kursigii uu ku fadhiayey ku gam’ay iley nin daalan buu ahaa oo maalintii oo dhan shaqo ku maqnaaye.

Ruux hadimo jaceyl qabo rajadiisa iyo faraxadiisa inta badani waxey ku xiran tahay aragtida lamaaha uu caashaqay iyo sida naftiisu u dooneyso. Waxaa la gaaray amintii ay Amran iskuulka ka soo rawixi jirtay iyo Balantii Cabbaas Markey ka soo baxday fasalkeedii ayey bartii ay ku balimaysay iska fariisatay. Meeshey fadhiso waa meel aan sidaas ugu dheereyn wadada ay gawaarida maraan, isheedu waxey qabanayaa gaadiidkasta oo soo agmara.. Wey ogsoon tahay ineysan dan iyo muraad midna ka laheyn Cabbaaskan adduunkoo dhan mooday xoog iyo ja juub. Balse waxey isleedahay ka sal gaar waxa uu doonayo iyo showrka uu rabo inuu kuu sheego. Koley mid ku cusub maahan oo waa sheeko ay ogsoon tahay xiisana aan laheyn.

Isagoo aad ka yaabto siduu u labisan yahay ayuu gaarigiisii soo dhigtay meeshii ay Amran ku sugeysay. “Raali noqo waan soo dahaay” ayuu yiri meeshii laga sugayey inuu salaamo, malahaba aan war u heyn inuu soo hormaray iyo inkale balse waxa uu ogsoonaa inuu daraadeed usoo ordayey danno badan oo uu lahaana soo dayacay.

“Dhibmalaha” intey tiri bey hadana u sii raacisay “Iska waran adiga?” Ileyn hadal kale o ay u aragto iney sheekada furi karto ayaan jirine. Isnah waa intuu rabaye “waan fiicanahay abaayo macaan ee adiga see tahay” intuu yiri buu ka codsaday iney soo korto gaarigiisii kala jiidnaa ee uu watay. Iyadoon niyada ka jecleyn iney korto bey sal mugiis fariisatay kurisga hore ee baabuurka.

Durbadadiiba isagoo wejigiisa laga dareemayo farxada saaran buu dhaqaajiyey gaariga. Wuxuuse weydiiyey iney raali ka tahay iney tagaan meel maqaayad ah oo ay isaga galabta martidiisa tahay. “Waxba kama qabo ee inamari” ayey cod meel hoose laga maqlayo ku tiri.

Intey jidka sii socdeen buu su’aalay heesaha ay ka hesho si u dhageystaan inta ay ka gaarayaan meesha muraadkoodu yahay.

“Heesaha kuwaad dhageysataa? Horta raali noqo kuma weydiine, heesaha ma dhageysataa Somali, Music nooceed ka heshaa?? Ayuu Cabbaas ku bilaabay sheekada si bal ay dareenkeeda u amaahiso, isnah ay fursad ugu noqoto in meeshaasi ka fumo hadalo hordhac ah oo wadada u sii xaarta danta maanta uu ka leeyahay ee ah inuu soo bindhigto jaceylka uu qabo.

-Soomaaliga ayaan isleeyahay waa lafahmi karaa, hadaadba heyso hees la dhageysto! Ayey Amran oo aanba jecleyn in hees hees iyo afaaaro aysanba niyada ku heyn lagala hadlo jawaab ka dhigtay.

- Ok, heesaha reer Xamarka, mise reer Waqooyiga keed isku fiican tihiin?
“Wax uun noo saar, koley waa iskugu key mid” ayey misna sii raacisay hadalka.

Isagoo aan jawaabta gaaban ee Amran bixisay ayey gacantiisa soo laacday cajal kamid ah kuwa uu sida aadka ah udhageysto. Waa heeso isku jir ah oo isaga gacantiisa ku soo xushay, lagamana waayo baabuurkiisa.
“Gartaan gudi oon u geysto ii garaabo maa lawaayey?” Cajiib!
Halmar ayey dhagaheedii maqleen hees Xamari ah oo ay ku luuqeyso fanaanadii caan baxday ee Luul Jeylaani, intey ku jeeday fiiriskii hareeraha wadda iyo gaadiidka iyo dadka tirada badan ee is garab maraya.

Markey maqashay ereydaasi hore, ayey is dareensiisay in heestu iyadu tilmaameyso una baahan tahay muslin iyo gaal bal uun wax soo kala dhex gala mashaqada iyo reeraheeda kala heysta. Ileyn laftooda haddii loo baahdo guddi garta qaada wey noqon.

Intey fiirisay Cabbaas ayey weydiisay inuu dib ugu soo celiyo heestii ay maqashay wax yar ka hor intuusan dhaafsiin, “Waayahay abaayo” ayuu hadana saaray hees kale oo banaadiri ah isagoo oranaya ” hees kale aan ku maqashiinaa ee isug tan xoogaa calaacal waaye, anaga hada heeso calaalcal ah ma rabnee”. Mabeysan helin fursad ay ku weydiiso iney heestaasi ay calmatay dhageysato jeer ay dhagaheeda maqleen tix kale oo hees ah kana mid ah heesaha uu sida goonida ah u xushay.

“Baladiyo baadiyo bulshada dhamaanteed kii kasoo
Baxsadee iigu beer nugul waaye!
Barashadiisa boggey ku taallee wey i baanisaa.
Bartilmaameedkee jaceylkee iyo boggoo isoo burqaaye
Baxsanaa baxsanaa Alla wiilka baxsanaa!

Beer mineey baxdo waa barwaaqo loo baraanbur tuntaaye
Barbaxna kuu noqotaaye.
Anah berigaan u baahanaye Billahey ha isiiyee
Bartilmaameedkee jaceylkee iyo boggoo isoo burqaaye
Baxsanaa baxsanaa Alla wiilka baxsanaa!

Bushuhii baas iyo balaayo ma arkee
Bqol ka roonihii waaye boqorkii barbaartow.
Waan u bogaye aney bilicdiisu ii bishaaro tahee
Bartilmaameedkii jaceylkee iyo boggoo isoo burqaaye
Baxsanaa baxsanaa Alla wiilka baxsanaa!!

Waa hees si aad ah dareenkeedii usoo jiidatay midey dooneysay iney daqiiqado ka hor dhageysato tan baaba ugu qiimo badan marka loo fiiriyo miraha heesta hore.
Tanise waa mid tilmaameysa gabar wax jecel kuna qanacsan ilaa xad wiilka ay calmatay, kaasoo ay ku misaashay boqorkii barbaarta. Halkii tii hore aheyd gabar calaaleysa oo dooneyso cid u garsheegato walow aysan heestoo dhameystiran dhageysan, hadana waxey fahmi laheyd haddii loo deyn lahaa iney si fiican u dhuuxdo macanaha haasta.

Heestan dambe waxey dib ugu celisay xasuus keyd hore ahaa iyo barashadii gacaliyaheedii Axmed oo maanta wax kasta kala qiimo badan.
Waxey keydaasi xasuusta ah dul dhigeen ayaamo qurux badan oo ay ku soo wada qaateen London. Iney ooyso wax yar bey ku sigatay. Balse wey waxey isku dayeysaa iney qariso ilaa xad si aan loo dareemin.
Qadar yar kadib waxaa la yimid goobtii Cabbaas ugu talagalay Amran inuu muraadkiisa u soo bandhigto ee maqaayada aheyd.

Waa la fariistay kuraastii quruxda badneyd iyo maqaayadii cajiibka laheyd ee qurux adduunoo dhan lugu laray. Daqiiqado gudahood wiil loo carbiyey soo dhaweynta martida ayaa u yimid labadoodii oo meesha fadhiya indhahana midba midka kale ku xadayo hadalse aan jirin oo indhaha keliya la iska fiirinayo. Waxaa uu dabadeed u dhiibay buug ay ku qoran yihiin dalaabka noocyada kala duwan cuntada iyo cabtinaadana ee isug jira qabow iyo kuleyl.
Durbadiiba Amran waxey fiiris igu dhaqaaday buugii loo dhiibay si ay u dalbato waxey cabto inkastoo gaajo heyso hadana uma muuqato mid rabta iney baahi heyso awgeed wax u cunto. Waxey isleedahay yaan lagaa dareemin ee wax qabow ama kuleyl ah dalbo.

“Maxaad cabeysaa Amraneey, ma eegtay cabitaanada!? Haye noo dalab hee, aniga midkaad qaadato ayaan ku jiraaye!” ayuu yiri Cabbaas oo indho caashaq ku eegaya.
- Maya walaalkiis weli wax ma dalban waxaan dalbado iigama muuqdo meeshan.

- Maxaa dhacay abaayo?? Alloore hadalkaas anigaad igu xumeyneysaa maahoo?? Inaan kaa xanaaqo maad rabtaa, maxey tahay waxaan ka dalbado iima muuqdaan??
- Maya, laakin gaajo ayaan i heyn, marka qaxwo ayaan rabi lahaa haddii la heli karro. “Ka darro dibi dhal!” Waxey muujisay xirrxirnaansho ilaa xad, aan geed ku gabasho laheyn iyadoo muujineysa sida aysan marna ku qanasanayeyn joogitaanka waqtigan xaadirka ah ay ag joogto Cabbaas iska daa iney habeen quranolol wadaagaane.
Durba Cabaas waxa uu dareemay wel welkii uu ka qabay iney ku gacan seyrto codsigiisa, inkastoo uusan weli mowduucaas kala hadlin hadana niyadiisa ayaan daganeyn.

- Abaayo waxaan jeclaan lahaa inaad wax kale cosato qaxwo wax la cabo maahan waadna ogtahay in maantoo dhan aad iskoolka joogtay. Baahida lafteyda waan dareemayaa ee xishoodka iska daa!
- Hadaad xishooneysid anigaa noo wada dalbayo kawaran arrintaas?
“Waayahay” wax kama qabo

Lasoco cadadka dambe insha Allaah…….!

Ikraam Cali-kaar
Gothenburg, Sweden
ikraam@journalist.com