Miyaan dooqa keligeey laheyn?

Qeybtii 14aad

Maxamuud oo aan laheyn meel dhiiga la saro ayaa hadalkaasi yiri. Wuxuu ekaaday durba nin waalan oo aan caadi aheyn. Islaantii murugeysneyd oo awalba sheekada Amran wadno xanuun iyo dhiig kar ku riday ayuu isna raba inuu xoog iyo gacan ka hadal ku xaliyo.

- Maandhoow ha noo dambeyso talo e bal salka dhulka dhig, walaasha waa ogtahay iney madax adag tahay waxey u baahan tahay in si daganaan ku jirto ula hadalno waxba ku qaadimeyno qeylo iyo buuq ceebaheena ayaa banaanka imanaya mooye bal saacadan hanaga joogto meelaheeda.

Duqda waxaad mooda iney saacadaas aysan diyaar u aheyn madax xanuun iyo qeylo kale gasho maantoo dhan bey iska daba meereysi sidii rati macsaro shiidaya ku jirtay.

Maxamuudku waa ninka xilligan dagaal diyaar u ahee wuxuu bilaabay inuu dusha dembiga ka saaro islaantan ciirsiga la'a oo meel ay uga baxdo mushkilada qoorta loo suray.

- Hooyo hada ma waxaad leedahay talaabo ha qaadin oo halkan ha keenin gabadhaas, warkaasi ma ahan mid iga daa dagayee hooyo wax kale sheeg!...ayuu yiri isagoo ay carro xoog lihi ka muuqato hadduu awoodana duuli lahaa siddii baalaleeydii.

- Maandhow waa xilli dambe qeylo diyaar uma ihi baan ku iriyee bal waaga wuxuu la baryo hala arko ee naga daa shidadeeda. Ineysan adduunyo sidan ugala joogeyn horaan go'ankeeda u gaaraye.
Amran iyo hooyadeed labadoodi qofba meel ayaa murugo la fadhiyaa, Amran dhibka heysta wuxuu yahay sida ay hooyadeed u fahansiin laheyd in qasab aaney xaajo ku hagaageyn ee ay haboon tahay daganaanta iyo isfahanka la kaashado. Wax walba waxaa uga darran naxariis darrada ay guud ahaan walaalaheed kala kulantay ee aaney ku jirin ruux dareemaya dareenkeeda qaaska ah iyo waxa nafteeda dooneyso.

Keligeed bey qol ku fekereysaa hadey ogtahay meeley uga baxdo xujadan aysan furi karrin waa sameyn laheyd nasiib darrase talo iskuma kaa sheegto oo waxey noqotay ruux aan talo farheeda ku jirin oo dhowreysa wixii Alle u qoro.

Muddo toddobaad ah ayaa kasoo wareegtay markey Amran reeraheedii kasoo caroortay oo hooyadeed iyo walaalaheed isku dhaceen sababo la xirriir ina habreedkeed Cabbaas oo lagu darayo iyadana u aragto in walaalkeed oo kale yahay, walaaltanimo kasokow ay xirriir muddo sanad ku dhawaad ah la leyd wiil kale oo ay isku barteen xaflad ay habeen u raacday saaxiibayaalkeed, wixii waqtigaas ka dambeeyeyna waxey ahaayeen lamaaneyaal doonayey iney lamid noqdaan qeyrkood balse Rajadii ay ka qabtay iney guursato ninkey gaclootay baa la xabaalay sidey godkii la geliyeyna uga soo saarto ma taqaan. Hadey gacaliyaheedii Axmed yare oran laheyd kaalay reeraha iga soo doon weji u ku yimaado malaha. Ma gabar aan lala rabin buu doonan karaa?

Islaantii in muddo ah ayey daboolka saartay muranka iyo gabadheeda, awal Amran iney timaado maalin kadib ayey aheyd hadase toddobaad ayey maqan tahay. Islaantu intan ka badan waxaa ka lumay dulqaadkii, taleefankii bey hadana qabsatay waxey wacday halkii gabadheedii joogtay. Amran markan taleefankii waa loo dhiibay waxey ka dhuumato taleefankii u soo dhaca reeraha ay joogto.

- Maandhey ma sidan baad il ka garatay inaad reero islaameed aad la joogto adigoo guri leh? Maxaad noo ceebeyneysa oo ku dul dhigay dadka dadow guryahooda sow malihid hoy aad seexato aad wax ka cunto? Cakuye ruux dood jecel! Waxeyba gashay su'aalo aysan amran saacadahan diyaar u aheyn ,ma iyadaa moog iney guri islaamed joogto oo aysan keeda joogin, waxa keenay sow maahan daruuf kaliftay.

- Hooyo, adigu waad ogtahay inaan aqalkeeni joogin sababtuna waa khilaaf dhexdeena ah marka waxaad ogtahay ha i weydiin Bilaah Caleek!! Cajiib!! iyadaaba lugaheeda qeylo ku raadsaneysa oo waalidkeed dhaheysa su'aalo ha i weydiin.
"Waa yaab" intey tiri Islaantii ayey hadana halkeedii kasii waday su'aalihii dhibsadka badnaa ee amran hadeer ka afeefaneysay.

- Waxaan doonaya inaad timaado guriga oo aan wadahalno wixii aad tabaneyso aad ka hadashid, laakin inaad dad islaameed dulsaar ku ahaatid yeeli mayo hadaadan adigu damiir laheyn anaa lehee kasoo dhaqaaji saacadan la joogo hadaad diidana waxaad ogaataa iney meel xun tageyso.

- OK, waxba kama qabo, laakin waxaan doonayaa in si caqli leh loo hadlo ee aan gacan la adeegsan Hooyo waxaad ogaataa hadey sheekadu gaarto sida adiinku dooneysaan ee ah inaad ninkanaad Cabbaas leyneysaan inaad ku bishaareysato inaad gabadhaadii iyadoo nool duugtay.

- Naa maandheey hadeerba dhimo hadaad doontee kalama jeceliye soo soco baan ku iri, ceebta aad i badayey ayaanba weligeed iga dhaqmeyne.

Isla saacadiiba waxey bilowday in amarkaasi fuliso waxey soo abaartay gurigoodi iyadoo sidaas u yeeleysa maslaxd ay u aragto intii guri islaameed inta loogu yimaado ay ka dhici laheyd muskilad hor leh.

"Haye hooyo hadeer ayaan imanaya" intey tiri bey iska dhigtay taleefankii. Islaantii Caasho hooyadeed aheyd ayey u sheegtay iney guridoodi qabaneyso maadama hooyadeed tiri kaalay soo laabo ayna ku mahadsan yihiin muddadey la joogtay ee soo dhaweeyeen.
In door ah kadib ayey cabsi aawgeed aqalkoodi soo gelisay madaxa, islaantii iyo Maxamuud ayaa fadhiga fadhiya. Maxamuud markuu arageeda arkay ayuu inta booday damcay inuu garaaco, waxaase ka qabatay islaantii hooyadiis aheyd oo canaanatay.
Awal amran waa fileysay sheekada noocaas ahee in iyadooba gurigii weli rasmi u soo gelin la isku bilaabayo feer iyo farro laab.
Islaantii hadeer laheyd dhimo ayaa hada masxlad raadineysa waa waxaan caqliga galeyn Amran xageeda. "Yaab badanaa, adduunka nabad xumo hadey meel ka jirto gurigeena ayey ka jirtaa" ayey hoosta iskula hadashay iyadoo jaakad ay wadatay inta iska bixisay u soo dhaqaaqday xagii fadhiga.

" Haye, Alle ma kasoo nabad keenay reerihii aad ku dhuumaaleysaneysay?" ayey hadal ka bilowday xaajiyadu.
- Dhuuman meyn hooyo ee waxaan la joogay saaxiibteey Caasho adiguna waad ogtahay, ayey Amran ugu rogaal celisay hooyadeed.
-Maxaad ka keentay oo xan ah ee luguugu soo guray? Ninka ha guursan mey ku dhaheen?? Weli su'aalihii beer xanuunka lahaa ayey sii wadaa madaasho miyaa islaantu.
- Subxaanalaah!! hooyo aniga cid ila hadashay oo aan war ka qaato ma jiro dadka islaameedna waxeysan oran ha dhihin!. Amran baa tiri hadalkaas iyadoo xanaaqsan.
Iyagii baaba muran iyo in hadalka la isku cel celiyo keenay halkey dantooda ka raacan lahaayeen waxaan dan ugu jirin.

Markey labadoodii in door ah is jiid aan ku jiidee ay ku jireen ayey siddii caadadu aheyd islaantii hadalka qaadatay iyadoo markan bilowday calaacal iyo abaal ku sheegato gabadheeda siddii iney moog tahay in la dhalay. Gabadhuse naxariistii ay u heysay hooyadeed baa ka guurtay waalidnimo wey u aqoosan tahay mooye jaceylkii iyo damqashii hooyanimo ayey weysay. Waxey uun dareemeysaa in dad islaameed farxood la raadinayo teediina la is hortaagay. In badan bey tabtay aabaheedii Xaaji Yuusuf waxey ogtahay in dhibkan uusan dhaceen hadaan Allihii abuurtay uusan wadan.

-Hooyo waan imid gurigiiye waana ku hor fadhiyaa ee maxaa noo talo ah, sideed dooneysa inaad dhibaatadan ku xaliso? ayey tiri Amran oo hadalkii is jiid jiidka ahaa soo afjratay.
- Maandheey waa sidaan ku sheegay xalka wuxuu ku jira inaad iskoolkaaga dhameysato kadibna Cabbaas u diyaar garowdid arooskiisa. Nin kalaan is rabnaa iyo saaxiib ayaan leeyahay warkaasi waxaa ku hadla midaan wax isku falin oo diyaar u ah iney ciyaal suuqiinta warkooda wad wado.
Warkaas naxdinta leh awalba waa fileysaye, iyadiina go'aankeedii bey wejiga islaanta ka saartay iyadoo xanaaq iyo carro xoogan laga dareemayo.

- Hooyo Cabbaas iska ilow, anah guur nooca uu yahay waan iska ilaaway, guriga hadaan kuu joogo ma dhibaato ayey leedahay? waa Maya, hadaan nin guursanayana midkaan u arkay inuu wanaagsan yahay baan guursanaa oo axdi iyo balan adag naga dhaxeeysa haddii kalena siddii roon Rabbaa og!


La soco cadadka, dambe haddii Alla idmo....!!

FG: Xaquuqda sheekadan wey dhowran tahay, lama badali karro lamna qaadan karro ilaa ogolaansho buuxda laga helo qoraha sheekadan!

Lasoco cadadka dambe insha Allaah…….!

Ikraam Cali-kaar
Gothenburg, Sweden
ikraam@journalist.com