Miyaan dooqa keligeey laheyn?

Dhago adeegeedii ayaa waxey ku noqdeen filanwaa iyo waxaan maanka gelin. Ugama baran iney hadal kusoo celiso. Dhago nugeyl iyo dabacsanaan buu ku yaqiinay maantase shaqsi kale bey ula ekaatay oo wax kasta ka filan karro .Gabadhu ha dhago adeygtee waxaa uga darran reeraha islaameed ee ay ku kor hadlayaan ceebahoodana ogaanayaan. Tallo ayaa ka wareertay wuxuu sameeyo ayuu garan waayey habartii gacmo maran inuu kula laabto ayuu diidaya iney iska joogto Amran halka ay waqtigan ku qanacsan tahayna wuu jecel yahay labo darran mid dooro ayaa heysata.

Inkastoo Caasho iyo hooyadeed aysan ahend dad shisheeye ah hadana reer Xaaji Yuusuf waa qoys xir xiran oo aan jecleyn qilaafaadkooda hoose in bulshado ogaato. Dhaqan ilaa xad ad adag bey kawada siman yihiin, inkastoo marxuum Xaaji Yuusuf ahaa nin ka duwan reerka intiisa kale hadana dad aan bulshada laban baa lugu tiriyaa.

Carro celin iyo sa sabid ayuu hadana markale ugu dhaqaaqay si ay u yeesho ujeedada loogu soo diray, balse cid wax ka maqleysa oo dhago qabta ma joogto meesha, sababtuna waad xaalad Deganaan la’aan iyo cabsi jirta heysa. Saacado badan bey ku qaadatay inuu walaashiis qanciyo si ay gurigoodi ay u aadan. Nasiib darrose go’aankeedi bey ku adkeysatay.

Caasho hooyadeed baa markey aragtay sidey gabadha iyo walaalkeed qoorta iskula jiraan soo kala dhex gashay oo u sheegtay wiilkii gabadha soo doonay inuu ku laabto gurgooda una sheego hooyadiis in gabadhu joogin guri qariib ah ee ee ay la joogto eedadeed waaga markuu baryana ay soo kaxeyn doonto si iyada iyo hooyadeed arrintooda loo dhexgalo ee aaney gacan ka hadal arrintu noqon.

“Waayahay eedo” intuu yiri buu meesha kasoo tagay. Su’aashu waxey tahay xaajiyadda marka loo sheego in Amran diiday iney timaado guriga maxey yeeli doonto?. Wiilkii yaraa baa markuu ku soo laabtay guriga u sheegay hooyadiis in Amran aysan beri kahor imaneyn oo ay soo raaceyso Eedo Aamina.

Islaantii yaab baa kasoo haray waxey runsan weysay in gabeedhii ay ciddo islaameed seexaneyso iyadoo weliba jirto xaalad aan caadi aheyn. Iskadaba meereysi baa ku dhacay siddii “Rati macsaro shiidaya”. Durba waxey qabsatay taleefankii ag yiilay waxey wacday reerkii gabahdeedi joogtay, nasiib wanaag Aamino oo Caasho hooyadeed ah baa ka qabatay taleefanka halkiina bey labada islaamood iska wareysteen.

Aminaay salaama Caleykum!, see tihiin waa Faadumo Xuseen e?
Illaahey mahadiis Faadumo waanu roonahaye kawaran wiilashii iyo xaaladiina guud?
Maxaan kuu sheega Aaminaay, waxaan orod aheyn lamahayo iyo murugo adduun.
Bimillaahi Raxmaani Raxmiim, maxey tahay murugada? Maxaa daran oo jira?
Dhibaato aan midda dhuumashada ku joogta gurigaada aheyn maahe mid kale malaha maxaad gabadha haddii walaalkeed soo doonay ugu soo dariweysay oo tiraahdid bax raac walaalkaa?

Faadumo waxaan filayaa inaad ku fekertay waxaan goor dhaweyd la wel welayey, waxaan dareesanahay inaad isleedahay reerka iyagaa ceshtay gabadha ama idiin ku diraya. Dad ehel ahna weynu nahaye yaan fikir qaldan la iska qaadan. Amran galabta ka hor intii muddo ah gurigeena sooma gelin cag. Inkastoo aysan ii sheegan sida xaalka yahay hadana waan dareesanahay iney jirto arrin isku dhac ah. Waxey ahaataba gabdhii haddii ay tirsaneyso dhib maanta ma joogto guri dad shisheeye ah ee eedadeed iyo eheladeedii bey la joogtaa ee sidaas horta u ogow.

Faadumo waa Amran hooyadeed e markii si toos ah loogu sheegay ineysan dadka islaameed ka fasiran qalad ayey sheekadii badashay waa cadadeediye.

Alla maya Aamino xaashaa Lilaah! waan ogahay ineydan aheyn dad shisheeye ah, waan wareersanahay sina waan iskugu buuqsanahaye hadalkeyga ha u fahmin xumaan ulama jeedo inaan ku iraahdo hadal meel ka dhac ah. Walaahi waan ogahay inaad tihiin dad kuwii ugu sokeeyey.Hadana gabadhan dhuu- dhuumaneysa siddii tuugaddii waxaa weeye farahey ka baxday siddii labbo jirraddii bey u dhaqmeysa marka dhibka jira danteedii baan u sheegaya iyadana waxaan maslaxad ugu jirin bey ka daba ordeysaa.

Haye maxey tahay danta aad u sheegeyso iney qabsato ileyn waa tanoo waxba iima sheegin mana ogaan karro sidey wax u jiraane.

Aamino dhibka jira wuxuu yahay gabdhan wiilkii walaalkey dhalay ee Cabbaas ayaa soo doonay weligiisna wuu jeclaa in lugu darro Amran. Balse wey diiday wiilka dooqeyga maahan iyo nin baan saaxiib la ahay bey iila timid. Anah kama yeelayo waxkasta hadey dhacaan walaalkey baan ka balan qaaday muddo aad u dheer inaan isku darri doono markey weynaadan iyada iyo Cabbaas. Marka ma aney dooneysa iney dadka igu ceebeyso. Kama yeelaye intaad soo dirto u sheeg hadeysan si deg deg ah ku iman guriga in xaaladda meeshey joogto ka sii xumaaneyso.

Hanjabaad iyo cago jugleyn bey gashay meeshii laga rabay iney texgeliso islaanta weyn ee la hadleysa. Cakuye dad aan isku garrasho aheyn!!

Amina waxey isku dayday iney dejiso islaanta kiisaska iska waaleysay, markeyse aragtay iney rabto in teeda keliya socoto ayey warkii u gaabisay oo tiri. “Waxaa wanagasan inaadan ilaawin in maanta aan ku nool nahay dal shisheeye iyo dhaqan aan keena aheyn iyo dhalinyarro isbadashay, sidaas aawadeed gabadhaadi Amran aheyd waan u sheegaya farriintaade ogow in daganaanta iyo si tartiib wax isku sheegista ay tahay isfahanka nolosha, haddiise taas lawaayo maantoo dhan is qab qabsi lagama baxayo, gabdhuna waa gabadhaada dee waxey kugu leedahay waano maantana waa gabar inan ah oo iyadey tallada ka go’daaye. Waqtigan xaadirka ahan adduunku kaan naqiinay maahan. Awlaad dhago qabto ma jirto ee walaaleey hadaan nahay dad ehel ah oo wax iska maqla yaan lugu qasbin gabadhu waxey rabin. Haddii kale kala fogaansho hor leh iyo dhib uun baa imanaya”.

Lasoco cadadka dambe insha Allaah…….!

Ikraam Cali-kaar
Gothenburg, Sweden
ikraam@journalist.com