Miyaan dooqa keligeey laheyn?

Maxaa yeelay caawa waa habeen ay soo galeyso sabti ah oo aaney jirin berito wax iskuul iyo shaqo toona sidaas daraadeed ay jecel yihiin iney aadaan sadexdooda shineemo si filin xiiso leh oo ay ku balansanaayeen u fiirsadaan. Hase ahaatee Amran waxey kaga cudur daartay saaxibayaalkeed ineysan suuragal aheyn iney u raado caawa shineemada cadaadis xagga waalidka ah oo kaga furan guriga, sidaas awadeed ay markale ka dhigan karaan haddiise ay ku adkeysanayaan saaxiibayaalkeed ay raaceyso.

Caasho iyo Sucaad oo ka yaaban hadalka wel welka ka muuqdo ee Amran ku hadleyso, ayaa jecleystay iney bal wax uga sheegto waxa soo cusboonaday ee keenay in Amran dareento cabsi xagga waalidka ah.
Amran iyadoon jecleysan in arimahaas wax laga weydiiyo ayaa uga sheekeysay saaxiibayaalkeed in muranka iyada iyo hooyadeed salka ku heyso arrin la xirriirta guur aysan dooneyn oo lagala hadlay marar badan, islamarkaasina uu jirro wiil abtigeed dhalay oo lala damacsan in lugu darro, islaantuna ay balan qaaday in Amran markey dhameyso wax barashada u guurineyso.

Amran waa gabar ku soo kortay nolol dabacsan oo aan laheyn dhibaato iyo buuq, inkastoo Amran aabaheed uu geeriyooday mar aan sidaas u dheereyn hadana waagoodii hore ma aysan aheyn qoys sabool ah oo odey Yuusef kahor intii aaney tii Alle u iman waxuu ahaa nin qoyskiisa u huray noloshiisa barkeed siddii carruurtiisa ugu bar baarin lahaa wadada wanaagsan. Balse qof walbaa daruufta dalka ka jirtay iyo dagaaladii sokeeye, waxey ku yeelatay saameyn xoogan oo kaliftay in qoysas badan ay ka soo bara kacaan dalkii hooyo. Qoyska Xaaji Yuusuf-na uu kamid noqday qoysaskaas faraha badan ee ku sugan reer galbeedka. Markii qurbaha la yimid qoyska reer Xaaji Yuusuf waxey iska dhiciyeen nolosha iyo dhaqanka adag ee taala qurbaha, taasina waxey keentay in carruurtiisii ay durba la jaanqaadaan dhaqamada ay martida u yihiin ugu danbeyntiina carruurtiisa waxey noqdeen kuwo isdabara oo aan ku tiirsaneyn taageerada dhaqaale ee qaxootiga la siiyo iyagoo aan dhaqankoodii iyo diintooddii ka tegin. Taasoo si weyn uga farxisay xaajiga in carruurtiisa ay maanta maamulayaan reerka oo ay buuxiyeen kaalintiisi marba hadduu noqday nin howl gab.
Intii Amran aabaheed noolaa waxey aheyd gabar leh awood sidey doonto ku maamusha nolosheeda iyo cida ay la wadaageyso, nasiib darrose markii Xaajigu dhintay waxaa meesha ka baxay qiimeyntii ay laheyd ee ay ka filaneysay hooyadeed iyo walaalaheeda kale. Sidaas daraadeed geeridii ku timid aabaheed waxey ku noqotay jug xoog leh iyadoo dareentay in garabkeedii banaanaaday oo aysan jirin cid u garaabeysa ama taagereysa kolka ay la soo gudboonaato dhibaato gaar ahaaneed. Waxaaba xaajigu ahaa saaxiibkeeda koowaad oo ay ku kalsooneyd una sheegan jirtay wixii ku saabsan mustaqbalkeeda, halkii arrintaasi laga filanayey in Amran hooyadeed ay dhabarka u ridato.

Muddo haatan laga joogto sanad mar ay Amran ay dalka Ingriiska dalxiis ku tagtay waxey isku soo barteen wiil dhalinyaro ah oo ay habeen ku kulmeen meel xaflad aroos ah. Wixii habeenkaas ka danbeeyey Amran iyo wiilka ay isbarateen waxaa dhexmaray xirriir lugu jaan gooyey jaceyl dhab ah oo runta iyo kalsoonida looga dhigay astaan. Barashadooduna waxey muddadaasi sanadka ah ku socotay xowli iyo xiiso kalgaceyl oo midba kan kale dhankiisa u dhiibayey. Nasiib darrose Amran wiilka ay calmatay waxaa gidaar ahaan hortaagan wiilka abtigeed la dhalay ee islaanta hooyadeed ahi la dooneyso. Rajadii ay ka qabtay inuu taabo gallo xirriirkan curdanka ah waxaa ku gadaaman mugdi iyo cabsi sii yareyey iftiin u soo bidhaamayey.
Amran markii ay kasoo tagtay saaxiibayaalkeedii ay iskuulka ugu tagtay waxey ku soo laabatay gurigeedii oo ay ogtahay ineysan kala kulmeyn naxariis haba yaraatee inta uu jirro isfahanwaaga u dhaxeeya iyada iyo hooyadeed.
Sidey u sii uu socotay ayey qolkeedii abaartay iyadoon cidna juuq u dhihin, dharkii inteysan iska bixin Maxamuud oo curudka reerka maanta oo dhan ku sugayey guriga ayaa qolka ugu soo galay isagoo iska dhigaya nin raba in deganaan wax ugu sheego walaashiis si bal ay hadalka isku fahmaan iyada iyo hooyadeed oo labadan beri kala aragti foggaa.
Waxaana dhexmartay doodan aadka u dheer oo ugu danbeyntii keentay in walaalkeed markii ugu horeysay u gacan qaado.

Ma sidan ayad jeclaatay inaadan wax maqal oo xitaa hooyadii ku dhashay oo wanaagaaga jecel diido warkeed?
-Maxey tahay waxa aan hooyadeey ka diiday hadaan diido warkeeda yaan war kayeelaya ma adiga mise cid kale, seed ii fahay adiga? Mase is weydiisay waxa meesha yaala, kahor inta uusan aabe dhiman ma jirtay buuqan oo kale waa maya.
Hadaba aniga walaalkeey baa tahay inaan warkaaga maqlo waajib ayey igu tahay, laakinse aboowe yaanan la igu qasbin waxaan dooneyn.
-Oo maxey tahay waxaadan dooneyn ee luguugu qasbayo ? ayuu yiri isagoo is moodsiinaya waxa meesha yaal.
-Is moogeysiiska intaad iga dhaafto waxaan ku leeyahay haddey kun kufriso kuna muslinto marna ninkaas ma guursanayo hadaad adiinka jeceshihiin inaan anigoo weli tacliinteyda dhameysan guursado waxaan idiin leeyahay idiin kama yeelayo.
-Naa I dhageyso horta guurku ceeb maahan oo ma taallo waxaad waqtigan xaadrika ah u tiraahdo guur marabo gabar qaan gaar ah baad tahay labaatankii afar sanno baa kuu dheer, seed wax ku wadaa ?. Mana jirto nin ka fiican Cabbaas oo aad guursan laheyd, mise waxaad dooneysa dhuq dhuqeys iyo inaad wiilasha ciyaal suuqiinta ah gidaarada la istaagto? Tacliintan aad sheegeyso adigoo guri leh ayaad dhameysan kartaa marka ma jiraan waxaad culeys saarto ee gabar yahay jooji waxaad waddo haddii kale --------!.
-Haddii kale hee….!??, waxaad doonto dheh aniga shaqo kuma lihi, laakinse waxaan kuu sheegayaa inaan guursaneyn nin aanan dabeecadiisa baran oo aanan isku fahmin wax badan sidaas darteed raali baad iga ahaaneysaan.

Markey intaas tiri ayuu dhirbaaxo iskula jiiday Maxamuud iyadoo oo aan marna ka filaneyn gacan walaalkeed, weyse u toog heysay in haddii muranku bato uu gacanta ka hadlayo waayo waa nin ay aqoon leedahay oo waxkasta ka suuroobaan. Sidiisa kalena waa nin ku fikrad ah hooyadiis oo ma jecla in gabar.

Waqtiga ku dhumiso waxaan qiimo laheyn jaceyl jaceyl iyo afaarahaasna adigeyba xiiso kugu hayaan.
-I dhageyso ooyi laheydaa ama farxi laheydaa Cabbaas nimaan aheyn reerkan lagama ogola texgelina kuma laha. Sidaas daraadeed waxaan kaaga digayaa inaadan been u sheegin ragga oo aadan ku dhihin waxaan ahay madax banaan.

Amran tallo ku ciirtay waxey ogaaday in reerka dhan ay habarta majaraha u heyso oo wiilasha xitaa dharka reer magaalka ah xirran ay ku socdaan amarka islaanta.,ra’yigoodana ku socon karrin midey islaanta u keento maahe. Xitaa qof dhahaya kuma jirro “hooyo waxan baad ku qaladan tahay hadeysan gabdha rabin ninkan aad kadaba wadaa ka daa!”.

Lasoco cadadka danbe insha Allaah……………….!

Ikraam Cali-kaar
Gothenburg, Sweden
ikraam@journalist.com